HUKUKİ DANIŞMANLIK VE AVUKATLIK HİZMETLERİ

İflas’ta Takasa İtiraz Davası

T.C. YARGITAY

19.Hukuk Dairesi
Esas:  2006/1239
Karar: 2006/5158
Karar Tarihi: 11.05.2006

MENFİ TESPİT DAVASI – TAKAS İTİRAZININ KOŞULLARININ VARLIĞI – TAKAS NEDENİYLE BORÇ KALMADIĞININ İDDİA EDİLMESİ  – MENFİ TESPİT DAVASI REDDEDİLMİŞ OLMASI

ÖZET: Olayda takasa itirazın koşulları gerçekleşmiştir. Davalı tarafından açılan aynı takas nedeniyle borç kalmadığı iddiasına dayanan menfi tespit davası da reddedilmiştir. Mahkemece takas iddiası kabul edilmeyerek menfi tespit davası redde­dildiğine göre ayni takas iddiasına dayanan savunmanın kabulü isabetsizdir. Mahkemece bu yönler gözetilerek davacı banka iflas masasının talepte hak­lı olduğu miktar saptanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

(2004 S. K. m. 201)Taraflar arasındaki takasa itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hük­mün süresi içinde davacı vekilince her ne kadar duruşmalı olarak temyiz edilmişse de davanın niteliği itibariyle bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konu­şulup düşünüldü.

Müflis … Bankası AŞ. iflas idaresi davalının bankaya borcu bulunduğu­nu, bankanın faaliyetinin durdurulmasından sonra davalının bankadan ala­caklı olan Serdar’ın alacağını temlik aldıktan sonra bankaya 26.12.1994 ta­rihinde takas bildiriminde bulunduğunu, takas talebinin İİK.’nın 201.madde­si uyarınca geçersiz olduğunu ileri sürerek 1.696.345 DM ve 127.464.418. TL.’nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında takas bildirimi ile borcun sona erdiğini, muvaza­alı işlem yapılmadığını, yeni alacak yaratılmadığını belirterek davanın reddi­ni istemiştir.

Mahkemece iddia savunma ve toplanan delillere göre davalının menfaat sağlama kastı bulunmadığı, takas işleminin geçerli olduğu, davalı tarafından açılan menfi tespit davasının reddine ilişkin kararın kesin hüküm niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve­kili tarafından temyiz edilmiştir.

… Bankası A.Ş.’nin 20.04.1994 tarihinde faaliyeti durdurulmuş ve Tasar­ruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından açılan iflas davası sonucunda 05.06.1995 tarihinde iflasına, karar verilmiştir. Bankaya borcu bulunan da­valı bankadan alacaklı olan Serdar’ın alacağını 26.12.1994 tarihli genelge ile temlik almış ve aynı tarihte bankanın geçici yönetimine borcu ile temlik aldı­ğı alacağını takas ettiğini bildirmiştir. Mahkemece bu takas işleminin geçer­li olduğu kabul edilerek takasa itiraz davası reddedilmiştir.

Takasa itiraz İcra ve İflas Kanunu’nun 201. maddesinde düzenlenmiş olup, takasa itiraz edilebilmesi için, müflisin borçlusunun alacağı iktisap et­tiği anda müflisin aciz halinde bulunduğunu bilmesi, alacağın iflasın açılma­sından önce iktisap edilmiş bulunması ve müflisin borçlusunun bu alacağı kendisine veya üçüncü bir şahsa menfaat temin etmek ve masayı zarara uğ­ratmak kaydı ile ihdas etmiş olması gerekir. Bankanın faaliyetinin durdurulduğu ilan edildiğinden, bankaya borçlu olan davalının bankanın aciz halinde bulunduğunu bildiğinin kabulü gerekir.

İflasın açılmasından önce temlik alınan alacakla borcun takası talebi ma­sayı zarara sokmaktadır.

Zira aciz halinde bulunan bankanın borçluları iflas halinde borçlarını ma­saya tam olarak ödeyecekler iken borçlunun alacaklıları iflas masasında paylarına düşecek oranda alacaklarını alabileceklerdir, icra ve İflas Kanunu­nun 201. maddesindeki düzenlenmenin amacı aciz halinde bulunan borçlu­nun borçluları ile onun alacaklılarının hileli muameleler yaparak iflas masası­nın zarara sokulmasını önlemek ve diğer alacaklıların menfaatini korumaktır (Üstündağ Saim İflas Hukuku 5. Baskı İstanbul 1998, s.86)

Somut olayda takasa itirazın koşulları gerçekleşmiştir. Davalı tarafından açılan aynı takas nedeniyle borç kalmadığı iddiasına dayanan menfi tespit davası da reddedilmiştir.

Mahkemece takas iddiası kabul edilmeyerek menfi tespit davası redde­dildiğine göre ayni takas iddiasına dayanan savunmanın kabulü isabetsizdir. Mahkemece bu yönler gözetilerek davacı banka iflas masasının talepte hak­lı olduğu miktar saptanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken ya­zılı gerekçeyle davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektir­miştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 11.05.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)

Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı